Rytro , niewielką , ale bardzo malownicza wioskę w Beskidzie Sądeckim, leżącą 18 km na południe od Nowego Sącza, nad Popradem i jego dopływem Wielką Roztoką (skąd pochodził Rogaś :), warto odwiedzić z dwóch powodów : rzadko spotykanych chronionych gatunków roślin i zwierząt oraz ruin średniowiecznego zamku , które pięknie wznoszą się nad Popradem na Górze Zamkowej – Zamczysku ( 463 m. n.p. m.). Od zachodu otaczają ją lesiste wzgórza pasma Radziejowej (1262m n.p.m.), a od wschodu pasma Jaworzyny Krynickiej (1114m n.p.m.). Ja odwiedziłam tą miejscowość wiosną , z racji studiów przyrodniczych. Spędziłam w niej ciekawie cały weekend.

W okresie świetności zameczku przez Rytro przejeżdżały liczne orszaki królewskie m.in. Władysława Łokietka, Kazimierza Wielkiego czy Królowej Jadwigi . Aby dostać się do ruin zamku należy najpierw przejść most na Popradzie , następnie udać się w lewo, drogą wśród zabudowań, która prowadzi aż do wejścia do lasu . Dalej prowadzi już wąska ścieżka , dosyć strome podejście (uważać na wystające korzenie ) aż na samą górę . Na szczycie, oprócz ruin , (niewiele już zostało - właściwie tylko wieża (3 metrowej grubości mur ) i kawałek jednej ze ścian ) , można podziwiać cudowną panoramę Rytra, doliny Popradu , Roztoki i Beskidu Sądeckiego. Podobno obecnie trwają prace nad odrestaurowaniem zamku. Powstanie i nazwa miejscowości związana jest prawdopodobnie z niemieckimi rycerzami - "ritter" czyli "rycerz", którzy w XIII w zamieszkiwali ów zamek. W kolejnych wiekach zamek zmieniał właścicieli . O zjawie związanej z zamkiem w Rytrze wspomina Maria Kownacka w "Rogasiu z Doliny Roztoki". Akcja książki toczy się właśnie w tej okolicy, a autorka pisze, iż błąkająca się koło ruin legendarna zjawa rycerza nie odstraszała tytułowego jelonka.

Piękną wycieczką jest spacer po Dolinie Roztoki , gdzie utworzono Popradzki Park Krajobrazowy. Można trafiać niemalże cały czas na ciekawe i rzadkie gatunki flory i fauny. U źródeł „Roztoczanki” utworzono rezerwat „Baniska” gdzie ochronie podlegają przede wszystkim stare buki, jodły, świerki i jawory. Dolina Roztoki jest ostatnią doliną Beskidu Sądeckiego, którą ominęły regulacje koryt i dzięki temu zachowały się tutaj obszary podmokłych łąk i bagnisk. Żyje na nich kilkanaście gatunków płazów w tym tak rzadkie jak traszka grzebieniasta, traszka zwyczajna , traszka górska a nawet traszka karpacka, salamandra plamista czy kumak górski . Wiosną na tym terenie można zauważyć około 5 odmian storczyka. Na nasłonecznionych zboczach można spotkać kilka gatunków gadów : jaszczurki zwinki, zielone , padalce, zaskrońce i wygrzewające się w słońcu żmije zygzakowate. Zachowując ciszę , można w spokoju obserwować te niezwykłe zwierzęta nawet z bardzo małych odległości. Powietrze jest tu czyste , nieskażone, a nawet miejscami wręcz dziewicze. Jest to doskonała miejsce dla prawdziwych miłośników przyrody i ludzi ceniących sobie spokój i cisze w kontakcie z przyrodą . W okolicy można zobaczyć wiele pasiek, bowiem nieskażone powietrze sprzyja rozwojowi pszczelarstwa. Jako pamiątkę można przywieść z Rytra smaczny i zdrowy miód. Z zatrzymaniem się na dłużej w Rytrze nie ma problemów. Dysponuje ono bardzo dobrą bazą noclegową. Są hotele, domy wypoczynkowe, kilka pensjonatów ale również gospodarstwa agroturystyczne i bardzo mili ludzie :)