Cusco to dawna stolica Imperium Inków, a przy tym ich pępek świata, bo takie właśnie jest znaczenie tego słowa w starożytnym, niemal zapomnianym dialekcie keczua, a którym miejscowa ludność posługuje się do dzisiaj...

Cusco leżące w południowym Peru, na wysokości 3326 m npm, jest najstarszym miastem całego kontynentu. Założył je pierwszy władca Inków - Manco Capaca w XII wieku, jednak w 1533 roku zostało zdobyte przez Franciszka Pizarro i z czasem przekształcone w "hiszpańskie" miasto w stylu kolonialnym, trwające do dziś mimo kilku silnych trzęsień ziemi.

Wśród zabytków pozostałych z czasów hiszpańskich konkwistadorów odnaleźć tu można stylowe kamienice, kościoły i klasztory, m.in: kościół La Campania z 1571 roku zbudowany na fundamentach pałacu władcy Inków Huayna Kapaka oraz katedra Santo Domingo z 1559 roku powstała na ruinach inkaskiej świątyni boga słońca. Pochowany w niej jest kronikarz dziejów inkaskich Inca Garcilaso de la Vega.

Większość tych architektonicznych perełek stoi przy głównym placu - Plaza de Armas i odchodzących od niego ulicach. Cały zespół urbanistyczny Starówki w Cusco wpisany został na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.

Ale największą atrakcję Cusco i jego okolic niewątpliwie stanowią pozostałości inkaskich budowli. W samym mieście w większości na ich fundamentach powstały później budowle wzniesione przez kolonialistów, ale na otaczających Cusco wzgórzach zachowały się bardziej okazałe ruiny trwające tu od czasów Inków, których ani czas, ani trzęsienia ziemi, ani człowiek nie zdołał całkowicie zniszczyć, pozostawiając potomnym ślad odległej cywilizacji.

Ponad miastem wznoszą się ruiny XVI-wiecznej twierdzy Sacsayhuaman z charakterystyczną zygzakowatą linią murów obronnych. Tylko dla widoku samej twierdzy a raczej tego co z niej zostało oraz panoramy roztaczającej się z tego miejsca warto wybrać się w te strony. Ponadto zaznać tu można prawdziwie peruwiańskiej atmosfery, niepowtarzalnego klimatu tutejszej kultury, indianie z krwi i kości w barwnych ponchach oferują miejscowe pamiątki, a wśród nich przechadzają się lub wylegują leniwie wszechobecne tu lamy.

W regionie Cusco, w niedalekiej odległości od miasta znajdują się jeszcze inne ciekawe inkaskie budowle - skalne sanktuarium Kenko ofiarowane Matce Ziemi, zabudowania Tambomachay znane jako Łaźnia Inki bedące miejscem rytualnych kąpieli inkaskich władców i ich kobiet czy świątynia Wirakoczy - największa spośród inkaskich świątyń.

Nieco dalej, bo ponad 100 km od miasta Cusco czekają na turystów ruiny Machu Picchu - niewątpliwie numer 1 peruwiańskich atrakcji, ale o tym gdzie indziej...

Machu Picchu oznaczające w języku keczua stary szczyt, to "gwóźdź programu" dla odwiedzających Peru. Widok jasnych granitowych zabudowań inkaskiego miasteczka zagubionych wśród andyjskich szczytów i soczystych zielonych tarasów potrafi zaprzeć dech w piersiach...

Machu Picchu to najlepiej zachowane miasto Inków. Leży ono 112 km od Cuzco, idealnie wkomponowane w rzeźbę masywu kordylierów, na kilku poziomach, na wysokości prawie 2500 m npm, ponad doliną świętej rzeki Urubamba.

Ośrodek powstał w połowie XV wieku i już 100 lat później z niewiadomych przyczyn został opuszczony, ale jego pozostałości nadal cieszą oczy turystów przemierzających tysiące kilometrów, by podziwiać ten jeden z siedmiu nowych cudów świata.

Miasto Inków w niemal nienaruszonym stanie odkryto dopiero w XX wieku, istniała tu strefa rolnicza z tarasami uprawnymi i kanałami nawadniającymi oraz ośrodek miejski, prawdopodobnie prowadzono tu również obserwacje astronomiczne. Dokładne przeznaczenie i inkaska nazwa miasta niestety nie są znane. Przypuszcza się jednak, że Machu Picchu stanowiło ośrodek kultu Słońca, któremu w ofierze składano dziewice, bowiem wśród odnalezionych szkieletów zdecydowanie przeważają kobiety.

Zmierzając ku Machu Picchu od strony Cuzco, pokonać trzeba wysokie góry. Pociąg pokonujący tę trasę wznosi się mozolnie do góry jadąc zygzakiem to do przodu, to znów do tyłu. Już sama ta przeprawa poprzez Andy Peruwiańskie pozostawia niezatare wspomnienia, tym bardziej, ze po drodze mamy okazję poznać indianki sprzedające swoje przekolorowe dzieła tkackie i nie tylko oraz zasmakować specjałów tutejszej kuchni.