Havrania Skala to bodaj jedyny chętnie odwiedzany przez turystów, a przy tym niezmiernie ciekawy szczyt w Słowackim Raju. Panorama z wierzchołka zachwyca malowniczością i dzikością, a wiosną zachwyca bujna roślinność naskalna. Na wycieczkę do Havraniej Skały wyruszaliśmy z Dedinek, gdzie nocowaliśmy. Szlak prowadzi wzdłuż sztucznego zbiornika Palcmanskiej Masy szlakiem czerwonym do Stratenskiej Pily, gdzie zmieniamy szlak na zielony, który skręca w prawo a po przejściu około 2 km łączy się ze szlakiem żółtym. Teraz szlak biegnie w kierunku szczytu Havraniej Skały który zdobywamy po przejściu około 2 godzinach. Po drodze mamy strome podejście pod sam szczyt w czasie którego możemy zajrzeć do 2 jaskiń, które znajdują się w masywie Havraniej Skały i są pod jej szczytem. Dalej idąc szlakiem żółtym schodzimy łagodnym zejściem przez Stratenski Wąwóz do drogi asfaltowej i skręcając w lewo idziemy dalej drogą do Strateny a następnie przez Stratenską Pilę wracamy do Dedinek.

Przełom Hornadu jest w przybliżeniu 16-stokilometrowym odcinkiem górnego biegu rzeki Hornad od ujścia Veľkej Bielej vody aż do Smizian. Hornad utworzył tu doliny o charakterze kanionów, których ściany tworzą boczne grzbiety i wierzchołki, miejscami do wysokości 300 m. Dzięki swojej historii powstawania Przełom Hornadu ma szczególne znaczenie wśród przyrodniczych atrakcji Słowackiego Raju. Poprzednik Hornadu pod koniec młodszego neogenu płynął po dnie obecnej doliny o 150 m. wyżej. W okresie na granicy młodszego neogenu a czwartorzędu teren Słowackiego Raju zaczął się podnosić, co spowodowało obniżanie się dna hornadskiej kotliny. Hornad zaczął się wcinać w podłoże, w wyniku czego powstała nie tylko ta, ale również doliny dopływów (Lesnica, Veľka Biela voda, Biely potok) i mniejszych dopływów, z wodospadami i kaskadami, które do nich spływają ze zboczy płaskowyżu Glac. Pierwsze przejście Przełomem Hornadu po zamarzniętej rzece miało miejsce w lutym 1906 roku. W lipcu 1906 roku B. Hajtsch i L. Hajtsch na prymitywnej tratwie spłynęli Hornadem z Hrabušic (Hrdlo Hornadu) do Smižian (rozlewisko Hornadu przy Smižańskej Mäsi). Przełom Hornadu na całej swej długości nie był przechodni. W 1960 roku rozpoczęto budowę linowej ławki przy ujściu Klaštorskej rokliny a w 1974 zakończono ostatni etap budowy „Chodnika Górskiej Służby". Na tej trasie zbudowano 7 metalowych mostków i podestów, założono około 320 m. łańcucha na wysuniętych skalnych ścianach, 140 schodków i około 70 m. drewnianych podestów. Szlak nasz rozpoczęliśmy w Podlesoku skąd jest doskonała baza wypadowa na szlaki Słowackiego Raju. Po zakwaterowaniu się w domku ruszamy na szlak Prielom Hornadu. Szlak prowadzi nas przez zabudowania gospodarcze pola namiotowego aby po przejściu przez mostek oddalać się coraz bardziej od naszego miejsca zakwaterowania. Po przejściu około 2 km. szlak skręca w lewo i kieruje nas w kierunku rzeczki Hornad. Po kilku minutach zaczynają się nieśmiałe małe podejścia i pierwsze drabinki. Po przejściu punktu opłat wchodzimy na teren Słowackiego Raju i idąc coraz głębiej możemy podziwiać przyrodę pokonując różnego rodzaju naturalne przeszkody idąc po drabinkach lub stupackach zawieszonych kilka metrów powyżej lustra rzeczki Honrad. Cały szlak Priełom Honradu jest szlakiem dwukierunkowym ponieważ nie ma na nim dość stromych, a czasami niebezpiecznych podejść wzdłuż wodospadów które na tym szlaku nie występują. Po powrocie do naszego obozowiska w Podlesoku miło jest powspominać sobie przebytą drogę i wrażenia przy ognisku ;).

Szlak Klastoriską Roklną jest szlakiem jednokierunkowym - to wąwóz prowadzący na Klasztorisko, gdzie można podziwiać rekonstruowany klasztor kartuzów. Przejście przez wąwóz nie jest łatwe, gdyż na swojej drodze napotykamy liczne łańcuchy, drabinki i stopnie. Znajduje się tutaj również dużą ilość wodospadów, które zachwycą nas swoim unikalnym pięknem oraz na samym początku szlaku po lewej stronie znajduje się jaskinia usytuowana kilka metrów nad drogą przejścia turystów. Możemy tutaj spotkać wydrę rzeczną, a także bogatą roślinność w tym m.in. tojad dzióbaty. Najniższy punkt to ústie rokliny ma 520 m n. m., a najwyższy ma 744 m n. m.

Od Klastoriska udajemy się do doliny Velky Kysel. Przed wejściem do niej można przejść jeszcze pętelkę żółtego szlaku do Obrovsky'ego Vodopadu. jest to pozostałoś po tej części szlaku który został zamknięty po pożarze lasu poniżej wodospadu, ruch turystyczny jest teraz wstrzymany w tej częsci szlaku z powodu zagrożenia lawinami kamiennymi. Ten niewielki, leżący nieco na uboczu szlak uznaliśmy za najładniejszy w całym Słowackim Raju..

Kláštorisko to obowiązkowy cel prawie każdej wyprawy w Słowacki Raj. Jest to największy węzeł szlaków i śmiało można powiedzieć, że wszystkie ścieżki w północnej części tych gór prowadzą do Kláštoriska. Prowadzą tutaj prawie wszystkie szlaki Słowackiego Raju. Osada leży mniej-więcej w środku obszaru krasowego Parku Narodowego Słowacki Raj, na północnowschodnim skraju Płaskowyżu Glac. Oferuje usługi gastronomiczne i noclegowe. Znajduje się tam też stanica Górskiego Pogotowia Ratunkowego. Osada jest interesująca z historycznego punktu widzenia. Ukrywała się tu ludność z okolicznych wsi podczas tatarskiego napadu na Spisz (1241 - 1242) . Stąd wywodzi się nazwa Lapis refugii (łac. Skała Schronienia). W roku 1299 zbudowano tutaj klasztor kartuzów, stąd współczesna nazwa - Klasztorzysko. Klasztor później spłonął, a jego pozostałości są obecnie udostępnione zwiedzającym.

Prawem chroniony twór przyrody jest jednym z najcenniejszych i godnych uwagi zjawisk przyrody na Słowacji. Został odkryty 15 lipca 1870 roku przez inżyniera górnictwa E. Ruffinyina wraz ze współpracownikami. Już w 1871 ją udostępniono do zwiedzania. 1887 była pierwszą jaskinią w Europie z elektrycznym oświetleniem. Wejście do jaskini znajduje się w północnym stoku szczytu Duča na wysokości 969,5 m. Długość jaskini wynosi 1232 m. Jaskinia w głąb coraz bardziej obniża swój poziom, co w połączeniu z północną orientacją powoduje w zimie zasysanie chłodnego powietrza i ogólne schładzanie przestrzeni jaskini. W lecie natomiast, ciepłe powietrze, o mniejszym ciężarze właściwym, nie może się dostać do wnętrza jaskini, dlatego średnia temperatura w jaskini utrzymuje się przez cały rok poniżej 0 °C. Wielokrotne powtarzanie się tego cyklu spowodowało zalodzenie jaskini. Ciekawa szata powstała w dużej mierze pod wpływem cyrkulacji powietrza. Całkowita objętość lodu oblicza się na około 110 000 m3. Do Jaskini ruszamy koleją z Dedinek i po przebyciu kilkunastu minut wysiadamy na stacji kolejowej Dobszińska Jaskinie Lodowa i dalej już piechotką udajemy się do jaskini odległej od stacji o około 1,5 km. Po zwiedzeniu jaskini udajemy się dalej szlakiem niebieskim w kierunku Strateny. Po drodze mijamy po lewej stronie jaskinie i poruszając się dalej doliną Tlesniavy dochodzimy do Strateny, gdzie zmieniamy szlak na czerwony po 40 minutach dochodzimy do Stratenskiej Pily a dalej wzdłuż Polcmanskiej Masy - sztucznego zbiornika wodnego dochdzimy do Dedinek - naszego punktu wyjścia.

Wapienny wąwóz w północno-zachodniej części Słowackiego Raju. Potok ma swoje źródła w zachodnich zboczach wzgórza Glacu, uchodzi do potoku Veľka Biela voda przy osadzie Píla. Dolny bieg aż po rozwidlenie nosi nazwę Biela dolina. Pierwsze przejście wąwozem przypisuje się A. Mervayovi z współpracownikami w 1911 r. Wodospady w kolejności występowania: Veľký vodopád, Kaskády, Terasový vodopád. Na ten szlak wybieramy się od strony Podlesoka i idąc ścieżką obok potoku Velkla Biela Voda a następnie drogą asfaltową po 3 km dochodzimy do wsie Pila, skąd rozpoczyna się nasz właściwy szlak wąwozem Piecky. Poruszamy się teraz szlakiem żółtym, mijając po drodze wiele atrakcji po prawie 3,5 godzinie dochodzimy do skrzyżowania szlaków, gdzie zmieniamy nasz szlak na zielony. teraz idąc po płaskowyżu Słowackiego Raju mamy możliwość podziwiania przyrodę i piękne widoki polan i lasów w tle z wyższymi górami. Dochodząc do kolejnego rozwidlenia szlaków, zmieniamy szlak teraz na czerwony i idąc w kierunku osady Pila, możemy podziwiać teraz po lewej stronie wąwóz Velky Sokol. Po upływie około 90 minut dochodzimy do osady Pila, gdzie kończymy naszą pętlę szlaku i wracamy do Podlesoka.

Sokolia Dolina jest jednym z najbardziej zadziwiających wąwozów Słowackiego Raju i znajduje się na wschodnich obrzeżach płaskowyżu Glac. Jej turystyczne znaczenie było odkryte jako ostatnie. Pierwsze przejście (w dwie strony) miało miejsce w kwietniu 1910 roku. L. Rokfalussy ze współpracownikami przeszedł wąwóz z dołu, a A. Mervay ze współpracownikami z góry od płaskowyżu Glac. W roku 1912 przebyto ją w zimie. W roku 1913 była po raz pierwszy oznaczona. W latach 1979-1981 trasę wędrówki zupełnie zmieniono. Najbardziej interesujące jest przejście koło Wodospadu Welonowego (Závojový vodopad) - jeden z najwyższych w Słowackim Raju. W przeciwieństwie do pierwotnej trasy, wytyczonej wysuniętymi przejściami, dziś przechodzi się wprost z pomocą drabinek, mostków i schodków. Szlak na Sokolią Roklinę to najdłuższy szlak jaki trzeba przebyć w Słowackim Raju. Wyruszając z Dedinek mamy do przebycia około 10-cio godzinną wędrówkę szlakami Słowackiego Raju, której najciekawszą drogą będzie przebycie Sokoliej Rokliny, a dla skrócenia i ułatwienia sobie drogi początkowy odcinek szlaku pokonujemy kolejką linową z Dedinek na polanę Geravy, skąd już wędrujemy początkowo szlakiem zielonym w kierunku góry Holly Kamen którą mijamy po prawej stronie i dochodzimy do początku wąwozu Tomasovska Bela. Będąc na wysokości polany Klauzy, gdzie znajduje się wiata dla turystów, możemy sobie odpocząć przy sztucznym jeziorku i podziwiać widoczki na otaczające nas góry i lasy. Dalej szlak prowadzi nas w kierunku wejścia do Sokoliej Rokliny wzdłuż Białego Potoku. Do wejścia do chodzimy po około 1,5 godz., teraz zaczyna się dla nas najbardziej atrakcyjna część szlaku. Zmieniamy szlak z zielonego na żółty. Idąc i coraz dalej zagłębiając się w Sokolią Roklinę pokonujemy różnej wielkości drabinki in stupacki a zwięczeniem tego jest wysoki na kilkadziesiąt metrów wodospad, oraz droga (drabinki i podesty) po których należy się wspinać wzdłuż wodospadu do góry. Widoki które tutaj odnajdujemy rekompensują nam trud dotarcia tutaj i zobaczenia tej niezwykłej doliny. Po prawie 2-wu godzinnej wędrówce rokliną wychodzimy na skrzyżowanie szlaków i po krótkim odpoczynku udajemy się teraz szlakiem zielonym a następnie czerwonym w kierunku polany Geravy. Nie mamy co liczyć na transport kolejką na dół w kierunku Dedinek więc idąc na dół teraz szlakiem zielonym prowadzącym wzdłuż kolejki na Geravy dochodzimy do naszego miejsca zakwaterowania w Dedinkach.

Jeden z najbardziej romantycznych wąwozów Słowackiego Raju. Woda płynąca tym wąwozem ma swoje źródła w północnej stronie płaskowyżu Glac. Jego przebieg oddziela od siebie masywy Vtácieho hrbu i Rumanovej. Do potoku Veľka Biela voda uchodzi dokładnie w ośrodku Podlesok. Historia odkrywania turystycznych walorów wąwozu rozpoczyna się w roku 1900, kiedy grupa po kierunkiem prof. M.Rótha dotarła aż do Misovým vodopádom. W roku 1908 wytyczono i urządzono szlak turystyczny. W marcu 1910 roku grupa pod kierunkiem A. Mervaya przeszedł po raz pierwszy w zimie cały wąwóz. Ostatecznie, łącznie z doliną Misových vodopádov, członkowie Górskiej Służby udostępnili do zwiedzania w 1957 r. Wodospady w kolejności występowania: Misové vodopády, Roklina Misových vodopádov, Roklina, Okienkový vodopád, Korytový vodopád, Bočný vodopád, Kaskáda. Szlak rozpoczynamy od Podlesoka, skąd właściwie od samego pola namiotowego prowadzi szlak w kierunku Suchej Beli. Idąc cały czas zielonym szlakiem wąwozem wzdłuż skał przechodzimy przez kolejne przeszkody złożone z drabinek łańcuchów i podestów po około 3,5 godzinie wychodzimy ze szlaku na rozwidlenie dróg gdzie możemy sobie odpocząć i ruszyć w drogę powrotną szlakiem czerwonym który łagodną drogą prowadzi nas do Podlesoka.

Velki Sokol - Ogromny i długi wąwóz na zachodnim krańcu płaskowyżu Glac. Kończy ją romantyczna Rhótova roklina, nazwana na cześć jednego z propagatorów turystyki w Słowackim Raju. Oba brzegi wąwozu tworzą skalne ściany często do 300 m wysokie. Pierwszego pełnego przejścia dokonał 20 sierpnia 1898 roku zespół prof. M. Rótha, dr N. Filarského i M. Karolinyho. Miesiąc później ten sam zespół, uzupełniony o profesjonalnego fotografa V. Forbergera, przeszedł wąwóz powtórnie. Fotografie V. Forbergera były pierwszymi ujęciami wąwozów Słowackiego Raju. W roku 1956 członkowie Górskiej Służby założyli w wąwozie pierwsze metalowe drabiny. Przy wejściu do Róthovej Rokliny umieszczono pamiątkową tablicę. Żółty szlak - idziemy z PodlesokaK w kierunku Pily, a następnie jeszcze trochę dalej. Po lewej stronie sąwidoczne ogrodzenie ujęcia wody, a zaraz po tym polanka zagrodzona szlabanem. Podejście łatwe, z początku szeroką doliną, która zwężą się do 8 metrów i napiera na nas 200 metrowymi przewieszonymi ścianami - robi wrażenie. I jak zwykle czekają nas tutaj drabinki po których się wspinamy pomiędzy przesmykami skał wzdłuż wodospadów, co robie wielkie wrażenie na nas. Sam szlak kanionem Veky Sokol to ponad 4 godziny wędrówki w bardzo urozmaiconym terenie po czym wychodzimy na skrzyżowanie szlaków, gdzie zmieniamy szlak z żółtego na czerwony i kierujemy się do Pily, gdzie mamy zaparkowany nasz pojazd.

Zejmarská roklina jest dostępnym wąwozem w południowej części Słowackiego Raju utworzonym przez potok, który spływa z płaskowyżu Geravy. Jego wody uchodzą do Hnilca pod osadą Mlynky-Biele Vody. Jego początkiem jest obfite źródło Zejmarská studňa. Potok tworzy wielostopniowy system wodospadów kapitana Jána Nálepku, który pracował w osadzie Biele Vody. Wąwóz przystosowali członkowie Górskiej Służby w 1963 r. Na szlak ruszamy z Dedinek drogą wzdłuż sztucznego zbiornika wodnego Palcmanska Masa, obok zapory wodnej dochodzimy do skrzyżowania przy osadzie Palcmanska Masa. na skrzyzowaniu dróg udajemy się w lewo w kierunku miejscowości Mlynky i po przejściu około 1 km nasz szlak skręca w lewo, w kierunku osady Biele Vody. Po dojściu do osady przy przystanku autobusowym znajduje się wejście do Żejnarskiej Rokliny. Samo przejście Żejnarską Rokliną jest krótki (zajmuję około 1,5 godz) jest miłe i sympatyczne w czasie którego możemy poobserwować przyrodę Słowackiego Raju oraz podchodząc coraz wyżej i wyżej mamy okazję widzieć różne formy skał wypłukanych przez wodę i wodospadów wzdłuż których się poruszamy. Po wyjściu z dolinki mamy kilka minut marszu aby znaleźć się na polanie Geravy, ska może ma na dół do Dedinek pojechać kolejką linową lub iść szlakiem zielonym wzdłuż kolejki. Mozna jakl to sami zrobiliśmy zrobić sobie dalszą drogę na Havranią Skałe idąc dalej szlakiem żółtym do Havraniej Skały, następnie wrócić się szlakiem do Obcasnego Pramenia i iść dalej zielonym szlakiem w kierunku Strateny (samo zejście do Strateny jest bardzo strome i trzeba uważać, ale widoczki są wspaniałe). Następnie ze Strateny podążamy szlakiem czerwonym przez Pilę Stratenską do Dedinek.

Tomášovský Výhľad to bez wątpienia jedno z najładniejszych i najchętniej odwiedzanych przez turystów miejsc w Słowackim Raju. Widok ze skalnego urwiska, zwłaszcza jesienią, gdy na stokach złocą się obfite buczyny należy do "folderowych" motywów ze Słowacji. Na tomasovsky Vuyhlad wyruszamy z Cingova - osady położonej niedaleko Spisskiej Novej Vsi, gdzie zostawiamy nasz pojazd i udajemy się na szlak Klastoriska, przez Tomasovsky Vyhlad, dalej drugą częscią Przełumu Honradu, Klastoriską Roklnę do Klastoriska. Droga wiedzie nas przez dość strome górki i dolinki ale za to malownicze. Po dojściu do Klastoriska udajemy się w drogę powrotną szlakiem niebieskim do Cingova. Trasa wydaje się łatwa ale tylko z pozoru ponieważ podejścia i zejścia są bardzo strome i trzeba uważać aby nie doznać kontuzji.

Spiska Nowa Wieś ze swoją ponad 700 letnią historią i dynamicznym teraźniejszym rozwojem jest idealnym punktem wyjścia dla miłośników turystyki, którzy cgcą poznać surowe, malownicze kaniony Słowaskiego Raju. Dla miłośników zabytków jak również dla zainteresowanych miejscami mniej znanymi przebiega tędy szlak Zabytków gotyckich. Okolice Spiskiej Nowej Wsi były zasiedlone już w neolicie. Osadnictwo słowiańskie istniało tu już w czasach państwa wielkomorawskiego. Na obszarze dzisiejszego miasta leżała prawdopodobnie znana skądinąd słowiańska osada Iglov. Osada ta została zniszczona i opuszczona podczas najazdów mongolskich, ale później została zasiedlona ponownie przez ocalałych dawnych mieszkańców. W jej sąsiedztwie w połowie XIII wieku powstała osada saskich kolonistów Neudorf (Villa Nova). Dzisiejsza Spiska Nowa Wieś powstała z połączenia obu wsi. Pierwsza pisemna wzmianka o mieście pochodzi z 1268. W XIV wieku miasto stało się ośrodkiem górnictwa, rzemiosła i handlu (największy plac targowy na ówczesnych ziemiach słowackich). W 1380 miasto uzyskało uprzywilejowany status wolnego królewskiego miasta górniczego. W latach 1412-1769 w wyniku zastawu spiskiego miasto z okolicami należało do Polski i znajdowało się pod władzą królów polskich, stanowiło część starostwa spiskiego. Po bezprawnym zagarnięciu tych terenów przez Habsburgów w 1769 Spiską Nową Wieś włączono do Węgier i później ustanowiono siedzibą władz Prowincji XVI Miast Spiskich. W czasach nowożytnych Spiska Nowa Wieś była znana z licznych miejskich szkół. W 1910 - według spisu nieuwzględniającego narodowości polskiej - miasto liczyło 10,5 tys. mieszkańców, z czego 5,1 tys. Słowaków, 3,5 tys. Węgrów i 1,8 tys. Niemców. W 1918 znalazło się w granicach Czechosłowacji. W okresie kampanii wrześniowej w roku 1939 miasto było siedzibą kwatery główno dowodzącego słowackich wojsk inwazyjnych kierującego ofensywą przeciwko Polsce. Zabytkami miasta są m.in. rzymskokatolicki kościół pw. Wniebowzięcia NMP z XIV wieku z najwyższą wieżą Słowacji (87 m), gotycki Dom Prowincjonalny z XV wieku, zbór ewangelicki z XVIII wieku, klasycystyczny ratusz z XIX wieku i neorenesansowa reduta z przełomu XIX i XX wieku. Kilka kilometrów na zachód od Spiskiej Nowej Wsi leży park narodowy Słowacki Raj..

Na wysokości 634 m. n.p.m., na skale wapiennej przewyższającej okoliczny teren o 200 m., króluje nad Kotliną Spiską jeden z najcenniejszych zabytków Spiszu, narodowa pamiątka kulturalna Zamek Spiski. Jest on przykładem nie tylko rozwoju naszej architektury od XII do XVIII wieku, ale swoją powierzchnią przewyższającą 4 hektary (dokładnie 41 426 m2) jest uważany za jeden z największych kompleksów zamkowych w Europie Środkowej. Sam zamek ma wspaniałe położenie oraz piękną architekturę i dla jego walorów warto się trochę wysilić, by do niego dotrzeć. UWAGA: Dla samochodów dostępny jest parking oddalony o 10 minut pieszo od bramy zamku (przyjazd z kierunku Hodkowców). Piesze podejście od Spiskiego Podgrodzia trwa godzinę. Więcej o zamku pod adresem: http://www.spisskyhrad.sk/pl.html